Dokalan süzgüç mata we dokalmaýan süzgüç mata (dokalmaýan süzgüç mata diýlip hem atlandyrylýar) süzgüç ulgamynda iki esasy materialdyr. Olaryň önümçilik prosesinde, gurluş görnüşinde we iş görkezijilerinde esasy tapawutlary dürli süzgüçleme senariýalarynda ulanylyşyny kesgitleýär. Aşakdaky deňeşdirme, ikisiniň arasyndaky tapawutlary doly düşünmäge kömek etmek üçin degişli senariýalar we saýlama teklipleri bilen goşmaça alty esasy ölçegi öz içine alýar:
Ⅰ .Esasy tapawutlar: 6 esasy ölçegde deňeşdirme
| Deňeşdirme ölçegi | Dokalan filtr mata | Dokumasyz filtr mata |
| Önümçilik prosesi | "Argaç we argaç iç-içe dokamak" esasynda, argaç (uzynlygyna) we argaç (gorizontal) ýüplükler belli bir nusgada (sada, twill, atlas we ş.m.) dokma stanogy (meselem, howa reaktiv dokma stanogy ýa-da rapier dokma stanogy) ulanylyp iç-içe dokalýar. Bu "dokalan önümçilik" hasaplanýar. | Egirme ýa-da dokma gerek däl: süýümler (ştapel ýa-da filament) iki ädimli prosesde gönüden-göni emele getirilýär: web emele getirmek we web berkitmek. Web berkitme usullary termal baglanyş, himiki baglanyş, iňňe deşmek we gidroburçlamany öz içine alýar, bu bolsa ony "dokumasyz" önüme öwürýär. |
| Gurluş morfologiýasy | 1. Adaty gurluş: Argaç we argaç ýüplükleri birmeňzeş gözenek ölçegi we paýlanyşy bolan aýdyň tor şekilli gurluş emele getirmek üçin özara örülýär. 2. Aýdyň berklik ugry: Egrilik (uzynlygyna) berklik, adatça, argaç (köndelen) berkliginden ýokarydyr; 3. Ýüzü deňeşdirme boýunça tekiz, süýümiň göwrümli bölegi göze ilýär. | 11. Tötänleýin Gurluş: Süýümler tertipsiz ýa-da ýarym tötänleýin görnüşde ýerleşdirilip, giň gözenek ölçegli paýlanyşly üç ölçegli, ýumşak, gözenekli gurluş emele getirýär. 2. Izotrop berklik: Egri we argaç ugurlarynda düýpli tapawutlar ýok. Berklik baglamak usuly bilen kesgitlenýär (meselem, iňňe bilen deşilen mata termal baglanan matadan has berkdir). 3. Ýüzü, esasan, ýumşak süýüm gatlagy bolup, süzgüç gatlagynyň galyňlygyny çeýe sazlap bolýar. |
| Süzgüçleme işiniň netijeliligi | 1. Ýokary takyklyk we dolandyrylyp bilinýänlik: Tor deşigi berk, belli bir ululykdaky (meselem, 5-100μm) gaty bölejikleri süzmek üçin amatly; 2. Pes başlangyç süzgüç netijeliligi: Tor boşluklary kiçijik bölejikleriň aňsatlyk bilen aralaşmagyna mümkinçilik berýär, netijeligi ýokarlandyrmazdan öň "süzgüç tortunyň" emele gelmegini talap edýär; 3. Süzgüç tortunyň gowy aýrylmagy: Ýüzü tekiz we süzgüç tortunyň (gaty galyndy) süzgüçden soň düşmegi aňsat, bu bolsa ony arassalamagy we gaýtadan dikeltmegi aňsatlaşdyrýar. | 1. Ýokary ilkinji süzgüçleme netijeliligi: Üç ölçegli gözenekli gurluş süzgüç tortlaryna bil baglamazdan, kiçijik bölejikleri (meselem, 0,1-10μm) gönüden-göni tutýar; 2. Takyklygyň durnuklylygy pes: Gözenekleriň giň ululykdaky paýlanyşy, belli bir bölejikleriň ululyklaryny ele geçirmekde dokalan matadan has gowşak; 3. Ýokary tozan saklaýyş ukyby: Ýumşak gurluş has köp hapaçylyklary saklap biler, ýöne süzgüç torty süýüm boşlugyna aňsatlyk bilen ornaşýar, bu bolsa arassalamagy we gaýtadan dikeldilmegini kynlaşdyrýar. |
| Fiziki we mehaniki häsiýetler | 1. Ýokary berklik we gowy aşynma garşylygy: Egri we argaç özara örülen gurluş durnukly, dartylmaga we aşynma garşylyklydyr we uzak hyzmat möhletine eýedir (adatça birnäçe aýdan ýyllara çenli); 2. Gowy Ölçeg Durnuklylygy: Ýokary temperatura we ýokary basyş astynda deformasiýa garşy durýar, bu bolsa ony üznüksiz işlemek üçin amatly edýär; 3. Pes howa geçirijiligi: Dykyz özara baglanyşykly gurluş gaz/suwuklyk geçirijiliginiň (howa göwrüminiň) deňeşdirme boýunça pes bolmagyna getirýär. | 1. Pes berklik we pes aşynma garşylygy: Süýümler özlerini berkitmek üçin birleşdirmäge ýa-da çylşyrymlaşdyrmaga bil baglaýar, bu bolsa olaryň wagtyň geçmegi bilen döwülmegine we gysga ömürli bolmagyna getirýär (adatça günlerden aýlara çenli). 2. Ölçegleriň durnuklylygynyň pesligi: Termal taýdan birleşdirilen matalar ýokary temperatura täsir edende kiçelýär, himiki taýdan birleşdirilen matalar bolsa erginlere täsir edende zaýalanýar. 3. Ýokary howa geçirijiligi: Ýumşak, gözenekli gurluş suwuklygyň garşylygyny azaldýar we suwuklygyň akymyny artdyrýar. |
| Çykdajy we tehniki hyzmat | 1. Başlangyç bahasy ýokary: Dokma prosesi, esasanam ýokary takyklykly süzgüç matalary (meselem, atlas dokumasy) üçin çylşyrymlydyr. 2. Arzan tehniki hyzmat çykdajylary: Ýuwulýan we gaýtadan ulanyp bolýan (meselem, suw bilen ýuwmak we yzyna ýuwmak), seýrek çalşyrmagy talap edýär. | 1. Başlangyç bahasy pes: Dokumasyz materiallary öndürmek aňsat we ýokary önümçilik netijeliligini üpjün edýär. 2. Ýokary tehniki hyzmat çykdajylary: Olar tıkanmaga meýilli, gaýtadan dikeltmek kyn we köplenç bir gezek ulanylýan ýa-da seýrek çalşyrylýan bolýar, bu bolsa uzak möhletli sarp ediş çykdajylarynyň ýokary bolmagyna getirýär. |
| Özelleşdirme Çeýeligi | 1. Pes çeýelik: Gözenekleriň diametri we galyňlygy, esasan, ýüplügiň galyňlygy we dokamagyň dykyzlygy bilen kesgitlenýär. Düzeltmeler dokamagyň nusgasyny täzeden dizaýn etmegi talap edýär, bu bolsa wagt talap edýär. 2. Aýratyn örmeler (iki gatlakly örme we jakkard örmesi ýaly) belli bir häsiýetleri (meselem, dartgynlyga garşylyk ýaly) ýokarlandyrmak üçin özleşdirilip bilner. | 1. Ýokary çeýelik: Dürli süzgüçleme takyklygy we howa geçirgenligi bolan önümleri süýümiň görnüşini (meselem, poliester, polipropilen, aýna süýümi), tor birikdiriş usulyny we galyňlygyny sazlamak arkaly çalt özleşdirip bolýar. 2. Suw geçirmeýänligi we ýapyşma garşy häsiýetlerini ýokarlandyrmak üçin beýleki materiallar (meselem, örtük) bilen birleşdirilip bilner. |
II. Ulanyş ssenariýalaryndaky tapawutlar
Ýokarda agzalan iş görkezijileriniň tapawutlaryna esaslanyp, iki ulanylyş örän tapawutlanýar, esasan "dokalan matalara garanda takyklygy ileri tutmak, dokalmaýan matalara garanda netijeliligi ileri tutmak" prinsipine eýerilýär:
1. Dokalan süzgüç mata: "Uzak möhletli, durnukly, ýokary takyklykly süzgüçleme" senariýleri üçin amatly
● Senagat gaty-suwuk maddalary bölmek: meselem, plastinka we çarçuwaly süzgüç presleri we lentaly süzgüçler (magdanlary we himiki laýlary süzmek, gaýtalanýan arassalamak we dikeltmek talap edilýär);
● Ýokary temperaturadaky tütetgi gazlaryny süzmek: meselem, elektrik we polat senagatynda halta süzgüçleri (yssylyga we aşynma garşylygyny talap edýär, hyzmat möhleti azyndan bir ýyl);
● Azyk we derman serişdelerini süzmek: meselem, piwo süzmek we däp bolan hytaý lukmançylygynyň ekstraktyny süzmek (hapa galyndylarynyň galmazlygy üçin belli bir gözenek ölçegini talap edýär);
2. Dokumasyz süzgüç mata: "Gysga möhletli, ýokary netijeli, pes takyklykly süzgüç" senariýleri üçin amatly
● Howany arassalamak: öý hojalyk howasyny arassalaýjy süzgüçler we HVAC ulgamynyň esasy süzgüç serişdeleri (ýokary tozan saklaýjy ukyby we pes garşylygy talap edýär);
● Bir gezek ulanylýan süzgüçleme: meselem, içimlik suwuny öňünden süzgüçlemek we himiki suwuklyklary iri süzgüçlemek (gaýtadan ulanmaga zerurlyk ýok, tehniki hyzmat çykdajylaryny azaldýar);
● Ýörite ulanylyşlar: lukmançylyk goragy (maskalaryň içki gatlagy üçin süzgüç mata) we awtoulag kondisionerleriniň süzgüçleri (çalt önümçiligi we arzan çykdajylary talap edýär).
III. Saýlama boýunça maslahatlar
Ilki bilen, "Iş dowamlylygyna" ileri tutuň:
● Üznüksiz işlemek, ýokary ýük şertleri (meselem, zawodda 24 sagat tozan aýyrmak) → Dokalan süzgüç matasyny saýlaň (uzyn ömürli, ýygy-ýygydan çalşyrylmaly däl);
● Aralykly işleme, az ýüklenme şertleri (meselem, laboratoriýada az tapgyrly süzgüçleme) → Dokumasyz süzgüç matasyny saýlaň (arzan baha, çalşyrmak aňsat).
Ikinjiden, "Süzgüçleme talaplaryny" göz öňünde tutuň:
● Bölejikleriň ululygynyň takyk gözegçiligini talap edýär (meselem, 5μm-den aşak süzgüç bölejikleri) → Dokalan süzgüç matasyny saýlaň;
● Diňe "hapalygy çalt saklamak we bulanyşygy azaltmak" talap edilýär (meselem, iri hapa suwlaryny süzmek) → Dokumasyz süzgüç mata saýlaň.
Ahyrsoňy, "Çykdajylaryň býujetini" göz öňünde tutuň:
● Uzak möhletli ulanmak (1 ýyldan köp) → Dokalan süzgüç mata saýlaň (ilkinji bahasy ýokary, ýöne eýeçilik üçin umumy bahasy pes);
● Gysga möhletli taslamalar (3 aýdan az) → Dokumasyz süzgüç mata saýlaň (ilkinji bahasy pes, serişde ýitgisiniň öňüni alýar).
Gysgaça aýdylanda, dokalan süzgüç mata "ýokary maýa goýum we ýokary berklik" bilen uzak möhletli çözgütdir, dokalmaýan süzgüç mata bolsa "arzan baha we ýokary çeýelik" bilen gysga möhletli çözgütdir. Bu ikisiniň arasynda mutlak artykmaçlyk ýa-da peslik ýok we saýlaw süzgüç takyklygyna, iş sikline we anyk iş şertleriniň çykdajy býujetine esaslanyp edilmelidir.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 11-nji oktýabry